Para- Ekonomi ile ilgili kelimeler

Para-  Ekonomi ile ilgili kelimeler

Ekonomi ile ilgili kelimelerEkonomi ile ilgili kelimeler para ile ilgili kelimeler, para birimlerinin kökeni, para ile ilgili sözcükler, kelimenin kaynağı, ekonomi kavramları, ekonomik kavramların kökeni, etimolojisi, ekonominin kökeni nedir? Tüm bu soruların cevapları için sözcüklerin kökenlerini inceledik ve sıraladık. Etimolojik bilgi Nisanyan Sözlük‘ten alınmıştır.

akça/akçe 1. beyaz, 2. gümüş, 3. gümüş para

armağan Tü  yarmağan/armağan [xi] doyumluk, peşkeş, ganimetten verilen pay   < Tü yarmak [8. yüzyıl Uygurca] para

as  ~ Fr as iskambilde birli, bir işte başta gelen kimse ~ Lat as en küçük bakır para birimi

avans ön ödeme                     ~ Fr avance 1. ilerleme, 2. ön ödeme, borç verilen para < Fr avancer 1. öne geçmek, ilerlemek, artmak, 2. ilerletmek, borç vermek ~ OLat *abantare ” avan

avanta  bedava, karşılıksız kazanç                    ~ İt avanto [mod. avanzo] 1. ilerleme, 2. ön ödeme, borç verilen para < İt avantare [mod. avanzare] 1. öne geçmek, ilerlemek, artmak, 2. ilerletmek, borç vermek < Lat ab ante önden, önceden ” avan

banknot  ~ İng banknote banka kâğıdı, kâğıt para ” banka, not

borç    ~ Sogd pūrç ödünç alınan veya verilen para < Sogd *partu-ç “borç veriş” = EFa partu- borç vermek veya almak (= Ave pairya- a.a. )

burs   ~ Fr bourse 1. para kesesi, 2. bir çırak veya öğrenciye hibe edilen para < OLat bursa para kesesi ~ EYun býrsa deri, kese

bütçe    büdce   ~ Fr budget gelir ve giderleri gösteren çizelge ~ İng budget 1. evrak veya para kesesi, özellikle İngiltere Hazine Bakanının yıllık hazine hesabını Parlamentoya sunarken kullandığı çanta [esk.], 2. hükümet bütçesi, gelir-gider çizelgesi ~ EFr bouget [küç.] kese, dağarcık, çıkın < Lat bulga torba, bohça ~ HAvr *bhelgh- a.a.

caba  toprak sahibi olmayanlardan alınan bir tür vergi, angarya; [Men xvii] karşılıksız verilen şey, bedava    ~ Ar cabā’ [#cby] bir tür vergi < Ar cabā [msd. cibāyat] vergi aldı ~ Aram #gby tahsil etme, para alma, toplama

cereme/cerime    cerīme 1. suç, 2. suça karşılık ödenen para cezası    ~ Ar carimat/carīmat^ [#crm sf. f.] suç, günah ” cürüm

darphane   zarbhane/darabhane para basma yeri                  & Ar Darb çarpma, vurma, para basma + Fa χāna ev ” darp, hane

deflasyon   ~ Fr déflation şişmiş olan para arzının daraltılması ~ İng deflation (şişmiş bir şey) inme, havası kaçma, a.a. < İng deflate (şişmiş bir şey) sönmek, söndürmek & Lat de- eksilme ve inme edatı + Lat flare, flat- üflemek, şişirmek ~ HAvr *bhlē- üflemek ” de+

değirmi  tégirmi halka, çevre; [ xi] téğirme daire şeklinde olan şey, değirmen taşı, yuvarlak para   < Tü teğir-/tewir- ” değirmen

dinar ~ Ar dīnār altın para birimi ~ Aram dīnārā gümüş Roma parası ~ Lat denarius on as değerinde gümüş Roma parası < Lat deni onar, onlu < Lat decem on ” desi+

dirhem ~ Fa dirham 1. küçük bir ağırlık birimi, 2. gümüş para birimi ~ OFa drahm/dram ~ EYun draχmē 1. tutam, avuç, bir el dolusu, 2. bir ağırlık birimi, 3. eski Atina’da gümüş para birimi < EYun drássomai, draχ- avuçlamak, elle tutmak ~ HAvr *dergh- a.a.

Para ve Ekonomi ile ilgili Kelimeler Kökeni Kaynağı Eş Anlam Etimolojidolar   ~ İng dollar Amerikan para birimi ~ Alm thaler/taler < Alm joachimsthaler 1519’dan itibaren kullanılan bir gümüş para birimi < öz Joachimsthal Joachim Vadisi, Bohemya’da gümüş madenleri olan bir yer

döviz   yabancı devletlere ait kâğıt para                    ~ Fr devise 1. hanedan arması, 2. üzerinde kraliyet arması bulunan menkul değer, banknot ~ OLat divisa hanedan arması < Lat dividere, divis- ikiye bölmek & Lat di(s)- ayrılma edatı + Lat *videre, vis- ~ HAvr *weidh- bölmek, ayırmak ” dis+

drahoma   ~ Yun tráχōma 1. düğünde saçılan para veya pirinç, 2. çeyiz < Yun *traχōno para saçmak Yun traχí gümüş para EYun draχmē gümüş para ” dirhem

düka  ~ İt ducato ilk kez 1274’te Venedik Dükası Lorenzo Tiepolo tarafından bastırılan ve 17. yy’a dek yaygın olarak kullanılan altın para birimi < İt duca dük ” dük

ekonomi: 1. iktisat bilimi, 2. tutumluluk ~ EYun oikonomía ev idaresi < EYun oikonómos ev idare eden, kâhya, vekilharç & EYun oíkos ev + EYun nomós yönetim, düzen ” ekoloji, +nomi

emisyon 1. gaz çıkarma, 2. tedavüle para çıkarma  ~ Fr émission / İng emission çıkarma, salma, serbest bırakma < Lat emittere, emiss- dışarı çıkarmak & Lat e(x)- dışa + Lat mittere, miss- göndermek ” ex+, mesaj

enflasyon    ~ Fr inflation 1. şişme, şişirme, 2. piyasadaki para arzını şişirme, enflasyon ~ İng inflation < İng to inflate şişmek, şişirmek ~ Lat inflare a.a. & Lat in- içine doğru + Lat flare, flat- üflemek ” in+1, deflasyon

faiz ~ Ar artan, fazla, bir borca karşılık ödenen artık para ” feyiz

finans  ~ Fr finance maliye < EFr finer ceza kesmek, (ceza veya vergi) ödemek < OLat finis2 ödeme ~? Lat finis1 son, uç

frank     ~ Fr franc2 Fransız para birimi < Lat francorum rex “Fransızların kralı”, eski Fransız paraları üzerindeki ibare < öz Francus Frank, Fransız

gazete  gazeta~ Fr gazette parayla satılan haber bülteni ~ Ven gazéta [İt gazzetta ] 1. Venedik devletinde bozuk para birimi, metelik, 2. a.a. [xvi]

gulden ~ Hol gulden 1. altın, 2. Hollanda para birimi ~ Ger *gultham altın ~ HAvr *ghol-to- altın < HAvr *ghel-2 parlamak ” klor

hazine  ~ Ar χazīnat [#χzn sf. f.] kıymetli eşya veya para konulan yer, depo, kasa, saklama yeri < Ar χazana sakladı, depoladı

hazne   ~ Ar χaznat [#χzn msd.] kıymetli eşya veya para konulan yer, depo, hazine ” hazine

iflas~ Ar iflās [#fls IV msd.] a.a. < Ar fils/fals en küçük bakır para birimi, pul, metelik ~ Lat follis 1. torba, kese, 2. Geç Roma imparatorluğu döneminde en küçük para birimi, pul < HAvr *bhel-2 şişmek, kabarmak

kalpazan  kalbzen   ~ Fa qalbzan bozuk (tağşiş edilmiş) para basan & Ar qalb bozuk + Fa zan vuran, darp eden ” kalp2, +zen

kambiyo   bir para türünü başkasına değiştirme işlemi              ~ İt cambio her tür değişim, değiştirme, a.a. < Lat cambiare değiştirmek

kayme sehim kaimesi hazine tahvili, 1830’da tedavüle çıkan ilk Osmanlı kâğıt paralarına verilen ad ~ Ar qā’imat [#qwm/qym fa. f.] bir şeyin yerine geçen, kaim olan şey ” kamet

keş  nakit    ~ İng cash para kasası [esk.], nakit para ~ İt cassa ” kasa

kontuar   ~ Fr comptoir gişe ~ Lat computatorium para sayma yeri < Lat computare hesaplamak ” kompüter

konvertibl  üstü açılabilen kapalı araba; [ 198+] başka para birimine serbestçe çevirilebilen para birimi                      ~ Fr/İng convertible dönüşebilen < Fr converter çevirmek, dönüştürmek ~ Lat convertere, convers- a.a. & Lat con- + Lat vertere, vers- dönmek ” kon+, versiyon

lira  Osmanlı devletinde 1844’te tedavüle giren altın para birimi   ~ İt lira gümüş para birimi ~ Fr livre 1. bir tartı birimi, 2. bir libre gümüş değerinde para birimi ~ Lat libra ” libre

litre     ~ Fr litre hacim ölçü birimi ☼ Fr. 1793 < Fr litron eski bir hacim ölçüsü < EYun litra eski bir ağırlık ve para birimi ” libre

maaş  ~ Ar macāş [#cyş msd.] yaşam, geçinme, geçim, birine geçinmesi için ödenen para ” maişet

madalya   ~ İt medaglia özel amaçla basılan metal para, metal para şeklinde süs ~ OLat metallea metal para ” metal

mangır   mankur/mankır  ~ Ar *manqūr [#nqr mef.] bakır para birimi < Ar naqara [msd. naqr] (sivri bir uçla) oyma, hakketme, bakıra gravür işleme = Ar naqada [msd. naqd] a.a. ” nakit

mark  ~ Alm mark Alman para birimi < Alm marke 1. işaret, damga, 2. damgalı gümüş para [esk.] ~ Ger *markō sınır işareti, im, sınır ~ HAvr *merg- işaret, sınır ” marj

metelik   metalik madeni para ~ Yun metallikó [n.] madeni şey < Yun metallikós madeni ” metal

nümizmatik    ~ Fr numismatique eski para uzmanlığı, meskûkat < Lat numisma geçer akçe, resmi para ~ EYun nómisma, t- a.a. < EYun nomízō geçerli olmak, cari olmak, kabul görmek < EYun nómos adet, görenek, töre ” +nomi

papel    iskambil kâğıdı (argo); [Bah 1924] bir liralık kâğıt para (argo)    ~ İsp papel kâğıt ~ Lat papyrus papirüs ” papirüs

para    pāre parça; [ xvi] Osmanlı devletinde 16. yy veya daha önce çıkarılan, akçeden büyük gümüş sikke türü                  ~ Fa pāra parça ” pare

parsa   bir gösteride seyircilerden toplanan para    ~ Fa pārsa dilencilik, dilencinin topladığı sadaka

pul  en küçük para birimi; [MŞ xiv] balık veya yılan pulu; [ 186+] posta pulu  ~ Fa pūl en küçük bakır para birimi ~ Aram pōlus a.a. ~ EYun obolós/obelós 1. şiş, 2. en küçük bakır para birimi, drahminin altıda biri

riyal   ~ İsp real 1. krali, krala ait, 2. bir altın para birimi < İsp rey kral ~ Lat rex, reg- kral ” reji

ruble    ~ Rus rubl’ “sikke”, Rus para birimi < Rus rubiti kesmek, kırpmak

sadaka     ~ Ar Sadaqat [#Sdq msd.] fakire para verme ~ Aram Sədaqā a.a. < Aram #Sdq erdemli olma, adil olma ” sıtk

şekel ağırlık, para birimi, < Akad şiklu (a.a.).

sarraf  ~ Ar Sarrāf [#Srf im.] altın ve gümüş para alıp satan, para bozan ~ Akad Sarrapu kuyumcu < Akad Sarāpu metali ateşle arıtma, rafine etme, (altın veya gümüşün) saflığını sınama ” sarf

sermaye  ~ Fa sar māya bir borcun ana parası & Fa sar baş + Fa māya para ” ser, maya

sikke  madeni para  ~ Ar sikkat [#skk msd.] 1. dövme demirden yapılan herhangi bir şey, saban demiri, üzerinde para basılan koni şeklinde demir kalıp, 2. madeni para, 3. bazı tarikatlere özgü koni şeklinde külah ~ Aram sikkā/sikkətā 1. çivi, saban demiri, 2. metal para ~ Akad sikkatu mıh, çivi

şilin  ~ İng shilling bir para birimi ~ Ger *skilliŋgaz gümüş para

sterlin   İngiliz para birimi ~ İng sterling 11. yy’dan itibaren kullanılan gümüş para birimi < Eİng steorling yıldızcık, küçük yıldız < Eİng steorra yıldız ” star

tedavül  ~ Ar tadāwul elden ele geçme, para dolaşımı, sirkülasyon ” devlet

vezne  terazi, tartı, bir tartı birimi; [ xix] akça tartılan ter; [ xx/a] para alınıp verilen mahal  ~ Ar waznat [#wzn msd.] terazi, tartı, 100 kg. dolayında bir tartı birimi ” vezin

yen ~ Jap yen Japon para birimi ~ Çin yüan yuvarlak şey, para

Leave a Reply