Teknoloji nedir- Felsefesi

Teknoloji nedir?

Düşünen robot Teknoloji- Nedir-FelsefesiTekno [<teks (τέχνη) (Eski Yunanca: sanat, yapı ustası) ] ve Loji [< logos (λογία) (söz, akıl yürütme)] Bir sanayi dalı ile ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç, gereç ve aletleri, bunların kullanım biçimlerini kapsayan uygulama bilgisi, uygulayım bilimi. 2. İnsanın maddi çevresini denetlemek ve değiştirmek amacıyla geliştirdiği araç gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümü.- Araç, makine, teknik, zanaat, sistem ve metotların bir sorunu çözmek, ya da bir amaca ulaşmak için yapılması, uydurulması, kullanılması ve buna dair bilgidir. Aynı zamanda makinelerin ve araçların gelişim, prosedür ve uyum aşamalarına verilen addır. dmy.info/category/teknoloji/

Teknoloji Tarihi

Teknoloji nedir sorusuna kısaca “araçların yapım bilgisi” yanıtı verilebilir. Birçok meslek ve alanda farklı teknolojiler vardır.( inşaat, tıp, bilişim, ulaşım teknolojisi vs.) Teknoloji canlıların doğayı ve çevrelerini kontrol etmelerini ve koşullara uyum sağlamalarını kolaylaştırır. İnsanın teknoloji kullanımı doğal kaynakların “araca” dönüştürülmesi ile başlar. İlkel insanların taş, ağaç ve deri gibi malzemelerle ürettiği ilk araç gereçler teknolojinin başlangıcı sayılabilir. (1 milyon yıl önce, yetenekli insan) Bundan sonra en büyük aşama  ateşin kontrol altına alınmasıdır.(yaklaşık 120 bin yıl önce). Bu, yiyecek imkanlarını artırdı. İnsanları yiyecek bulma ve sindirme faaliyetlerinde kolaylaştırdı. Ateş sayesinde yiyecek ve barınma sağlandı. Yabani hayvanlara karşı savunma ve silah yapımında ateş çok önemliydi. “Bronz” madeni ateş sayesinde işlendi ve dayanıklı araçlar yapıldı.

Tarihin en büyük devrimi “tarım” teknolojik çabanın örneğidir. Mö. 8000 civarında insanlar topraktan ürün almayı öğrenip bunun araç ve gereçlerini icat etti. Tarım daha çok insanı besledi ve kalıcı kültür birikimini sağladı. Yabani tehlikeden uzak ve gıdası güvence altında olan insan yaşam kalitesini yükseltecek eylemlerde bulundu. Tüccarlar daha iyi kayıtlar için “yazıyı” buldu. (Mö.3000) Bu da iletişimde bambaşka bir dünya oluşturdu. Bilgi bedensel sınırları aşabilecekti.  Günümüzde dek binlerce icat ve teknolojik ilerleme yaşandı. Matbaa, telefon, internet iletişimdeki fiziksel engelleri kaldırdı…Konuyla ilgili güzel bir kaynak: Anadolu Üniversitesi Teknoloji Tarihi ders kitabı.

Teknoloji Felsefesi

Teknolojinin kullanımı ve geleceği hakkında Aristoteles,  Francis Bacon, John Dewey, Martin Heidegger, Karl Marx, Hannah Arendt, Jean Baudrillard gibi filozoflar önemli yorumlar getirmiştir. Genellikle teknolojinin eleştirisi yapılmıştır. Heraklit ve Demokritus teknolojiyi doğanın imitasyonu olarak görür. Platon teknolojiyi tanrı sanatının imitasyonu olarak görür. Aristotetles doğanın imitasyonu açıklamasını kabul ederken: “Teknoloji(tekne, sanat) doğanın tamamlayamadığı işleri bitirebilir” demiştir. Heidegger teknolojiyi insan gelişiminin merkezi kabul ederken, en büyük tehlikeyi de oluşturduğunu söyler. Teknolojiyi İçeren Soru (Die Frage nach der Technik) adlı çalışmasında “çerçeveleme” adını verdiği işlevden söz eder. Buna göre teknoloji hayatı sarar ve bağışık hale getirir. Varlığı ve yokluğu hayati önemde tehlikeli ve kullanışlıdır.

İnsanın durumunu iyi ya da kötü etkilediği konusunda tartışmalar mevcuttur. Neo-Ludizm ve anarko ilkelcilik gibi akımlar teknolojiyi kınar. Teknolojinin insanı çevreden ayırdığını ve doğayı yok ettiğini ifade eder. Bu akımlar basit yaşamı tavsiye ederken, doğayı yok eden teknolojiyi de kullanmamaya çağırır. Transhümanizm ve Tekno- gelişimcilik ise teknolojinin topluma faydalı olduğunu savunur ve uygarlığın anahtarı olarak tanımlar.

Robot-istilası Teknoloji- Nedir-FelsefesiHer ne kadar teknoloji bizi doğanın zor koşullarından azat etmişse de götürdükleri de vardır. Bir kere bu araçlara bağımlı olmaktayız. Teknolojinin nedenini unutup, araçlıktan çıkarıyor amaç eyliyoruz. Bu da toplumun yok oluşuna kadar gidecek bir süreçtir. Tarım devriminden sonraki gelişmelerin genellikle sömürü için elzem araç ve mühimmatı üretmede görüldüğünü söylemeliyiz. Teknoloji kötü değildir. İnsanların araç- gereç yapım bilgisidir. Ancak Araçlar kötü amaçlar için de üretilebilir. Ne yazık ki teknoloji sayesinde kitlesel ölümler vuku bulmuştur. Modern icatların kökleri, insanın doğayı ve diğer bireyleri sömürme heveslerine uzanmaktadır. Bugün kullandığımız birçok teknolojik alet savaş çalışmalarında ve ticari labaratuvarlarda ortaya çıkmıştır. Bugün gelinen noktada, teknoloji sayesinde, yalnızca bir kişi dünyadaki tüm hayatı yok edebilecek güce sahiptir. Aynı zamanda bir kişiden bağımsız olarak da birçok felaket söz konusudur. Herhangi bir anarşi ortamında insanlık tedarik bağlarından kopacak ve teknoloji sayesinde var olan hayati ilaç/gıda/barınma imkanları olmayacaktır. Teknoloji uğruna ve onun sayesinde kalabalık ve sıkışık şehirler oluşmuştur. Büyük olasılıkla bu nedenle de yok olacaktır. Doğada sömürülecek kaynak kalmadığında giderek artmış olan kaynak talebi, toplumun yok oluşuna sebep olabilir. Teknoloji ne işimize yarıyor? Günlük hayatta kullandığımız/ bağlandığımız aletleri sorgulayalım. Olayın özüne inince geleceğimizden çaldığımızı göreceğiz. Felsefe sayesinde teknoloji bağımlılığını fark edebiliriz. Çoğu zaman bir oyuncak ya da silahtan ibaret olan büyük teknoloji bağımlılığını tedavi edebiliriz. Zor olsa da, geleceği yaşatabiliriz.  Bak: dmy.info/cagdas-yasam-modernite-nedir/ Bak: dmy.info/sade-hayat-basit-yasamak/

Alıntılar

Teknoloji hareketleri kesin ve acımasız yapıyor. Bununla birlikte insanları da. Theodor Adorno

Teknoloji sayesinde insanlar, teknolojinin kendisi hariç her şeyi kontrol edebilecek güce sahip oldular. John Tudor

Bilgisayarlar işe yaramazdır. Size sadece cevapları verirler. Pablo Picasso

İşe yaramaz şeylerin çok üretimi, işe yaramaz insanların da çok olmasıyla sonuçlanır. Karl Marks

Artık açık olarak görünmektedir ki: teknolojimiz insanlığımızı geçmiştir. Albert Einstein

İnsanlar kendi araçlarının araçları oldular. Henry David Thoreau 

Tamam büyük bir icat ama bunu kim kullanır ki?” – Amerikan Başkanı Rutherford, Alexander Bell’in telefonu için.

Bir geminin, güvertede yakılacak ateş ile akıntıya ve rüzgara karşı seyir edebilmesi nasıl mümkün olabilir? Kusura bakmayın ama böyle bir saçmalığı dinleyecek vaktim yok!- – Napoleon Bonaparte

Balon ile uçmak dışında havacılığın bir geleceği yok. // Radyonun bir geleceği yok.//- Lord Kelvin

Modern teknoloji uygulamalı doğa bilimi değildir; tersine, yeniçağ doğabilimi, teknolojinin özünün uygulamasıdır.”   Oruç Aruoba,  Heidegger, Adam, Dönüş,” başlıklı yazısından, Defter, Metis Yayınları, Yaz 2001, Sayı 44 s,234

Leave a Reply