Sanat felsefesinin temel problemleri

Sanat felsefesi sanatın, sanatçının, eserin ve estetik hazzın soruşturulmasına dayanan felsefe dalıdır. Güzellik ve zevki soruşturan estetiğin bir parçasıdır. Değerler çalışması olan aksiyolojiye dayanır.

Sanat ustalık, üretim; estetik duyuya dair olan demektir. Duyunun bedensel algı, duygunun ise bireysel izlenim olarak kullanıldığını hatırlatalım.

Bazı terimleri

  • Estetik: Güzellikle ilgili olan.
  • Eser: Sanatçının estetik üretimi.
  • Üslup: Yapış, söyleyiş, üretim biçimi, stil, tarz.
  • Yücelik: Ölçüm ve hesabın ötesindeki azamet, güzelliğin ötesinde akılla kavranan nitelik.
  • Estetik yargı: Duyusal algılara göre niteleme.

Bazı İkilikler

  • Güzellik- çirkinlik
  • Doğal- sanatsal güzel
  • Güzellik- doğruluk
  • Güzellik- iyilik
  • Yücelik- sıradanlık

Sanatların Sınıflandırılması

Sanatlar görsel, işitsel, dramatik olarak sınıflandırıldığı gibi; yüzey, hacim, mekan, dil, ses, hareket, dramatik olarak da sınıflandırılabilir. Biz iki duyuya ve Steven Brown’a dayanarak daha basit bir sınıflandırmaya gidiyoruz.

Temel problemler

SANAT NEYE DAYANIR?

  • Taklit(mimesis): Sanat doğada olan güzelliğin taklididir. Taklit edilene benzerlik güzelliğin ölçüsüdür. Platon ideaların taklidi olan dünyanın taklidi; Aristo’ya göre taklit yoluyla katharsis(arınma) sağlanır.
  • Ekspresyon(Dışavurum): Sanatçının dünyasının bir tezahürüdür. Croce, Langer, Wordworth.
  • Formalizm(Şekilcilik): Sanat sanat için, anlamak için gerekli olan şey eserde mevcut. Bell, Zangwill.
  • Pragmatizm(Faydacılık): Sanat bir işleve hizmet etmek için vardır. Dewey, Peirce, Rorty.
  • Oyun: Oyunsudur, gerçekten kaçıştır, başka işleve yönelik değil kendisi için yapılır. Schiller, Huizinga.

ORTAK ESTETIK YARGILAR VAR MI?

  • YOK:Estetik yargılar nesneden bağımsız ve özneldir. Guangqian, Croce
  • VAR: Güzellik varlığın kendisindedir. ortak yargılara ulaşılabilir. Platon, Kant

BAZI SANAT AKIMLARI

Sanat felsefesi yapmak için sanatı tarihsel sürecinde ve bu süreçte gelişen farklı bakış açılarıyla incelemek gerekir.

  • Antik klasik sanat(mö. 6. yy.-5 yy.) : Antik Yunan ve Roma’dan çok eser ulaştığı için burası kast edilir.
  • Gotik(12-16 yy.): Detaylı, oymalı, sivri uçlarla bezeli Orta Çağ kilise mimarisi
  • Rönesans(14-16 yy.): Antik Yunan ve Roma’nın hatırlanması, ideallerin ve din dışı söylemin artması.
  • Barok(17. yy.): Sadeliğe karşı detaya ve karşıtlığa önem veren şatafatlı, dramatic, duygusal dönem.
  • Rokoko(18.yy.): Barok gibi şatafatlı ama tepkisiz; din gibi ciddi temalardansa eğlenceye önem verir.
  • Neoklasik(18.yy): Barok ve Rokoko’nun abartısına karşı basitliğe ve aydınlanmaya önem verir.
  • Romantizm(18-19 yy.): Neoklasizmin sadeliğine karşı duygusallığı ve coşkuyu öne çıkarır.
  • Realizm(19.yy): Endüstri ile birlikte toplumdaki değişikliği ve işçilerin koşullarının gerçekçi anlatımı.
  • Modern sanat(19-20 yy.): Üzluptan ziyade dönemsel bir ifade olup endüstri sonrası toplumlarda eski formlar ve yargıların yerine yeni arayışını, kip değişikliğine gidişi çağrıştırır.
  • Postmodern sanat(20-21 yy.): Güzel sanatlar ve uygulamalı sanatlar ayrımını yok edip algıları değiştiren, video ve ev yapımı diye nitelenecek unsurlarla yüceliğe ve eskiliğe karşı bir duruş.
  • Çağdaş sanat: Modern ve post modern gibi kip değiştirici üslup değil günümüz sanatı anlamındadır.

Kaynakça

sanat felsefesi temel problemler, önemli terimler ve felsefenin temel tartışmaları.

Sanat felsefesi temel problemler, önemli terimler ve felsefenin temel tartışmaları hakkında posterimizi indirebilirsiniz.

Yorum Yapın