Yazar: dmy.info
Erken modern 1400’lerin ortasından 1700’lere kadar olan dönemde aydınlanmanın temellerini teşkil eder. Orta Çağ’ın 1400’lerin ortasında son bulduğu kabul edilir. 476-1450 tarihleri arasındaki Orta Çağ’ın karakteristik özelliği sistematik dinlerin …
Orta Çağ felsefesi 5. yy.(Roma’nın yıkılışı) ila 15. yy.(Rönesans) arasında dinin hakim olduğu bir felsefe döneminin yaygın adıdır. Antik ve Hellenistik dönemlerden etkiler olsa da Hristiyanlık başta olmak üzere …
Klasik Yunan(MÖ. 5 ve 4. yy.) sonrasında Yunanlıların Yunanistan’a verdiği ad olan Hellas’a benzeyen anlamında Helenistik felsefe MÖ. 4. ila MÖ.3. yüzyıllar arasında önceki okulların devamı şeklinde gerçekleşmiştir. Roma …
Felsefe okulu kavramını günümüzdeki gibi sistematik, resmi ve formel bir eğitim binasından ziyade bir grup insanın etrafında oluşan bir “ekol” olarak anlamak gerekir. Nitekim çoğu okul mensubu birbirinin tahsilinden …
Aristoteles duyuların bilgisine önem vererek felsefeyi bilime kazandıran ve endüstri çağına kadar da akla güveni simgeleyen büyük bir filozoftur. Bilgiyi önemserken değerleri arka planda bırakmamıştır. Hatta değer ve bilgi …
Tarihin en büyük tasnifçisi, tarihteki ilk büyük bilimci, mantığın kurucusu Aristoteles’in bilgi anlayışı nasıldı? Hocası Platon’dan farklı olarak bilginin bu dünyadaki duyularla edinildiğini, ideal olan formların ise bunun özünü …
Aristoteles’in metafiziği Platon’un metafiziğinden etkiler taşısa da hocasının anlayışından kısmen koptuğu için ona karşıtmış gibi düşünülmüştür. Aristoteles yaşlandıkça hocasının formlar öğretisinden kopar ve “idealar teorilerinin kurucularını severiz, ama doğruyu …
MÖ. 384- MÖ. 322 arasında yaşamış Yunan filozoftur. Platon’un öğrencisi, Büyük İskender ve Teophrastus’un hocasıdır. Stagiros, Makedonya’da doğar. Babası Makedonya kralı Philip’in hekimidir, ailede hekimlik geleneği vardır. Yunanistan’ın kuzeyinde …
Değer çalışması ya da aksiyoloji, estetik ve etik gibi insani değerlere, kabullere dayanan bilgileri konu alır. Metafizik ve bilgi gibi iki ana alandan sonra Platon’un değer anlayışını (etik ve …
Platon’un bilgi anlayışı ya da epistemolojisi, yani bilgi çalışması Meno, Phaedo, Theaetetus, Devlet(Politeia) gibi eserleri başta olmak üzere Sokratik diyaloglardan elde ettiğimiz görüşlere dayanır. Platon’un mağara benzetmesinde duyularla algıladığımız …
Metafizik klasik dönemden sonra üretilmiş bir terim olarak filozofların tanrı ve varlık anlayışlarını içerir. Aristoteles’in ilk nedenler, temeller çalışması olarak adlandırdığı bir çalışmadır. Platon’a göre duyular dünyası, yani çevremizde …
Akademia, Platonik Akademi ya da Hekademia, Filozof Platon tarafından MÖ. 385’te kurulan okuldur. Sokrates’in ölümünden sonra 12 yıl Atina dışında gezen ve 40 yaşında Atina’ya gelen Platon, hocası ile …
Platon(MÖ. 428, Atina- MÖ. 348, Atina) antik Yunanlı filozof. Batı düşünce tarihinin en önemli ismi, ilk sistematik filozof ve belki de en etkili filozof. Sokrates’in öğrencisi ve Aristoteles’in hocasıdır. …
Mağara alegorisi, Platon’un Mağarası ya da mağara benzetmesi Platon’un Devlet(Politeia) adlı eserinin yedinci kitabının başında geçen bir analojidir. Sokrates anlatır, Platon’un ağabeyi Glaukon da dinler. Aşağıdaki metin kitaptaki bölümün …
Sokratik yöntem, Sokratik elenkos(çürütme), mayotik(maieutique) veya felsefi ebelik olarak da bilinen; Atinalı filozof Sokrates’in( MÖ. 469-399) karşısındaki insanlara sorular sorarak doğruları bulmasını sağladığı tartışma tarzıdır. Sokrates sorular sorarak karşısındaki …
Sokrates hakkındaki bilgilerimiz başta öğrencisi Platon olmak üzere Ksenofon, Aristofanes, Laertius ve Aristoteles gibi ikincil kaynaklardandır. Sokrates felsefesini yazmak yerine insanlarla tartışarak bir yaşam biçimi olarak benimseyerek yapmıştır. Ayrıca …
MÖ. 469-399 arasında yaşayan filozoftur. Filozofluğa heykeltıraşlık(taş ustalığı) sonrasında yaşlılığında başlamıştır. Kitap yazmamıştır, bire bir insan etkileşiminin daha önemli olduğunu düşünmüştür. Hayatı hakkındaki bilgileri de öğrencilerinden alırız. Hatta bizim …
Sokrates öncesinde filozofların temel problemi arkhe(başlangıç), yani evrenin ana maddesidir. İlk filozoflar Aristoteles’in “mit yapıcılar” dediği anlatıcılara karşı teorik spekülasyon ile ucu açık görüşler belirttiği bir geleneği başlatanlardır. Bu …
Aristo, haklı olarak, felsefede ilk kez evrenin kaynağı konusunu ele almıştır, O, “evrenin kaynağı” konusunun, kendisinden önce, yalnızca teolojik açıdan ele alındığmı haber veriyor. Teologlar Tanrılann kökünü araştırdıklan halde; …
Mitostan logosa geçiş tabiriyle dünyayı anlamlandırmada farklı bir yola geçiş kast edilir. Tabi bu insanlık çapında değil Yunan özelinde ve sıralı değil paradigmatik bir şekilde gerçekleşen bir değişimdir. Diğer …
Felsefe neden Yunan’da başladı? ve Antik Yunan’ın farkı neydi? diye sormuş ve ilk filozofları ortaya çıkaran etkenlere giriş yapmıştık. Şimdi mitostan logosa geçiş olarak da bilinen dönüşümü anlamaya çalışıyoruz. Antik …
İlk neden her bireyin içindedir, doğuştan gelen bir güçtür … Tanrı, Tanrı olmayan, Ebedi olan bireyin içindedir… MÖ. 5-6 yy. Shvetashvatara Upanişad Felsefe neden Yunan’da başladı? diye sormuş ve …
Vizyon kelimesi Hint-Avrupa dil ailesinde görmek anlamındaki weid- kökünden gelir. İdeal, video, vize kelimeleri de aynı kökenlidir. Avrupa dillerinde önce kutsal sahneleri görmek anlamındayken daha sonra geleceği zihinden tasarlamak …
Felsefe dersinde tahtada “üzerimdeki yıldızlı gök ve içimdeki ahlak yasası” yazar. Öğretmen: Immanuel Kant’ın mezar taşında yazan bu ifadedeki gibi her davranış evrensel bir yasa olacakmış gibi eylenmelidir. Ona …
-Ne yani, şimdi bu gezegene mi çakılacağız? dedi karamsar olan. – Yere çarpmaya daha 122 milizaman var, dedi iyimser olan. – 122 milizamandan başka süremiz kalmadı, dedi karamsar olan. …