Kategori: Felsefe
Bilim felsefesi bilimin yöntem, teori ve analizlerinin tanımlandığı ve değerlendirildiği bir tartışma alanıdır. Temel terimleri Bilim: Gerçeklerin bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ile üretilen düzenli bilgi …
Bu yazıda epistemolojinin temel sorularına, yani felsefedeki bilgi tartışmaları içinde merkezde yer alan üç soruya verilen cevapları kategorik şekilde dile getireceğiz. Bu şekilde kesin ayrımlar olmadığını ve yalnızca bu …
Epistemoloji nasıl biliyoruz sorusunu merkeze alan bilgi kuramı çalışmasıdır. Yunancada ‘kesin bilgi’ anlamına gelen episteme’ sözcüğünden almıştır. Doğrulanmamış yargılar için de ‘doksa’ (zan) terimini kullanırlar. Dünya hakkında ne kadar …
Ontoloji var olanların özünü soruşturan felsefe dalıdır. Yunanca ontos(varlık, olan şey) ve logos(çalışması) kelimelerinden gelir. Türkçede varlık felsefesi olarak bilinir. Nedenler çalışması ya da Aristo’nun deyimiyle ilk nedenler bilimi …
Friedrich Ludwig Gottlob Frege(1848-1925) Alman filozof, mantıkçıdır. Analitik felsefenin, dil felsefesinin ilk temsilcisi ve modern mantığın kurucusu olarak tanınmaktadır. Hayatı Babası Karl öğretmendir ve Almanca dili üzerine yazdığı kitapta …
Analitik felsefe ya da dilbilimsel felsefe 20. yüzyılda ortaya çıkan bir felsefe yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma sahip olanların ortak özelliği felsefeye dil çözümlemeleri açısından yaklaşmaları ve kavramların mantıksal incelemelerine odaklanmalarıdır. …
Stoacılık bir Sokratik, antik ve Helenistik felsefe geleneğidir. Mutlu olmak için arzulardan ve korkulardan sıyrılmayı ve olan şeyleri oldukları gibi kabullenip bütünün parçası olmayı öğütler. Erdem etiği olarak bilinen …
Giriş Werner Jaeger’in Yunan dünyası hakkındaki çalışmalarından biri olan “İlk Yunan Filozoflarında Tanrı Düşüncesi” eseri antik Yunanlıların teolojik düşüncesine dikkat çekiyor. Jaeger daha evvel Paideia adlı eserinde Yunan kültürünün …
Kim derdi dünyanın öbür tarafıyla konuşmak mümkün olacak. Bir şehri aydınlatmak kimin aklına gelirdi? İnsanları bir kutudan izlemek, dünyaları cebinde taşımak, tüm dünyayı küçük bir alete sığdırmak hayal edilemezdi. …
Alex(1976- 6 Ekim 2007) bir Afrika gri papağanıdır. Arizona, Harvard ve Brandeis üniversitelerinde hayvan psikolojisi üzerine otuz yıllık bir deneye konu olmuştur. Kuşların dil yeteneği hakkındaki bu deney(Avian Language …
Filozoflar da ölür. Hem de her zaman. Gerçeği keşfetmekten geri durmazlar, ölümden de imtina etmezler. Bazen gerçek için ölüme gitmişlerdir. Bazen de dünyada gerçeğe yer olmadığı için göçmüşlerdir. Hayatı …
Kimse bir ağaç kadar bilge değil. Suyun kuvveti hepimizden daha çok. İnsanlıktansa hayvan alemi daha şefkatli. Hava insandan daha belirli. Dağlar daha görkemli. Tepeler bizden daha düzgün ve eğik …
Bilim nedir? diye sorduk ve filozofların sorularına dayandırdık. İlk filozoflardan beri hayatı gözlemlemek ve genel bir ifadeyle dile getirmek felsefe adı altında bilgece bir uğraştı. Zamanla sorular çeşitlendi ve …
Klasik Düşünürlerin Önemi Herkes antik Yunanlıları bir şekilde duymuştur. Beyaz giyimli bu insanlardan filozof olanları da kamuoyunda bilinir. Sokrates, Eflatun ya da Aristo dendiğinde bir şekilde kulağa çalınmış bir …
Eğitim, toplum yaşayışında yer edinmek için edinilen bilgi, beceri ve anlayışlara denir. Geniş anlamda toplumda yaşama yollarını kazanmada etkili olan tüm sosyal süreçlerdir. Eğitimin önemi tecrübeyi insanlığa aktarması ve bireylere …
Platon Devlet adlı eserinde bir öykü ile ahlak ve adalet anlayışını örnekler. Gyges, Lidya kralının hizmetinde bir çobandır. Günün birinde bir kasırga veya deprem yüzünden yer çatlar ve hayvanların …
Bilimsel Kanıt Nedir Bilimsel devrimlerin birer paradigma değişimi olabileceğini irdelemiştik. Buna göre evrensel olduğu sanılan bilgiler birer değerler dizisiydi. Değerler de zamana ve mekana göre değişmekteydi. Ancak bu halde …
Paradigma Nedir Paradigma(Yunanca παράδειγμα
Yazdığım her şey anlam arayışı idi. Uzunca bir anlamsız(belki de anlamlı) hayattan sonra, hayatım anlamsızlaşmıştı, ya da anlamlısızlığı fark etmiştim. Sürekli yazıyor, arkada kalan felsefesiz on dokuz yılın muhasebesini, …
Gerçek: var olan, doğal olan anlamında kullanılır. Farklı anlamları içinde barındırır. Varlığı inkar edilemeyen, olgu durumunda olana gerçek denir. Yan anlam olarak: yalan olmayan, doğru olan, aslına uygun olan, …
Daha önce hayatın anlamını birçok kez sorgulamıştık. (1, 2, 3, 4, 5 ) Kendim biliyor gibi yapmıştım ki bulabilecek olanlar gayret etsin ve bu gizemi çözsünler. Ancak tüm yazılanlara rağmen …
Bir çırpıda okunabilecek, kısa metinler yazmaktayım. Bu kısa metinleri birleştirerek bütünlüklü bir yapıt çıkarmak mümkün. Felsefe Nedir? Filozofların Meslekleri Edebiyat Felsefe İlişkisi Farklılıklar Ortaklıklar Tarihte En Etkili 10 Filozof- …
Giriş İlginç olmayan bilgi var mıdır? Bu yazıda dilin sınırlılığı ve uzlaştırıcılığı ile bu sözcüğe sığındık. Aslında doğru söz “trivia”- yani “ıvır zıvır” olmalı ancak Türkçede henüz böyle bir …
Dil Felsefesinin Temel Kavramları- Giriş Dil felsefesinin günümüzdeki önemine daha evvel çokça değinmiştik. (Bak: dmy.info/ 1-Dil Felsefesi nedir , 2-başlangıç) Bu konuyla gelecekte daha çok ilgileneceğimizi belirtelim. Sitenin adını dilbilim ve …
Dil felsefesi: dilin köklerini, dilin işlevsel ve bilişsel niteliklerini, dil ile gerçeklik arasındaki ilişkiyi ve anlamın doğasını sorgulayan felsefe etkinliğidir. Bilgi felsefesi, zihin felsefesi, dilbilim, psikoloji ile iç içedir. …